Hello Pali friends,
'Ceto' is often taken ro be equivalent to 'citta'. However in Patisambhidamagga 2.132 there's a hint of its link to 'will':
Sabbesaṃ sattānaṃ pīḷanaṃ vajjetvā apīḷanāya, upaghātaṃ vajjetvā anupaghātena,
santāpaṃ vajjetvā asantāpena, pariyādānaṃ vajjetvā apariyādānena, vihesaṃ vajjetvā avihesāya, sabbe sattā averino hontu mā verino, sukhino hontu mā dukkhino, sukhitattā hontu mā dukkhitattāti– imehi aṭṭhahākārehi sabbe satte mettāyatīti– mettā. Taṃ dhammaṃ cetayatīti– ceto. Sabbabyāpādapariyuṭṭhānehi vimuccatīti– vimutti. Mettā ca ceto ca vimutti cāti– mettācetovimutti.
Compare with Katthavatthu 414:
Sabbaso phusayato phassavipphāro saddo, sabbaso vedayato vedanāvipphāro saddo, sabbaso sañjānato saññāvipphāro saddo, sabbaso cetayato cetanāvipphāro saddo, sabbaso cintayato cittavipphāro saddo, sabbaso sarato sativipphāro saddo, sabbaso pajānato paññāvipphāro saddoti?
Prof. Rhys-Davids quotes an interesting passage in his 'citta' article:
viz. cit & cet (citta & cetas); cp. ye should restrain, curb, subdue citta by ceto, M i.120, 242 (cp. attanā coday' attānaŋ Dhp 379 f.); cetasā cittaŋ samannesati S i.194 (cp. cetasā cittaŋ samannesati S i.194).
http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philol ... :1478.pali
From Maha-Saccaka sutta (MN-36):
Tassa mayhaṃ aggivessana etadahosi: yannūnāhaṃ dante'bhidantamādhāya jivhāya tāluṃ āhacca cetasā cittaṃ abhiniggaṇheyyaṃ abhinippīḷeyyaṃ abhisantāpeyyanti. So kho ahaṃ aggivessana dante'bhidantamādhāya jivhāya tāluṃ āhacca cetasā cittaṃ abhiniggaṇhāmi abhinippīḷemi abhisantāpemi. Tassa mayhaṃ aggivessana dante'bhidantamādhāya jivhāya tāluṃ āhacca cetasā cittaṃ abhiniggaṇhayato7 abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti.
("I thought: 'Suppose that I, clenching my teeth and pressing my tongue against the roof of my mouth, were to beat down, constrain, & crush my mind with my awareness.' So, clenching my teeth and pressing my tongue against the roof of my mouth, I beat down, constrained, & crushed my mind with my awareness. ...)
MN36 http://www.accesstoinsight.org/canon/su ... x-tb0.html
And indeed, there's an etymological link:
ceto - ceteti - cetanā
Metta,
Dmytro
